Reporter

Verwar de reporter niet met een gewone journalist. Hij is geen onderdeel van de journaille die op het Binnenhof of Capitol Hill op soundbites jaagt, van mogelijkst spectaculaire gebeuternissen ad hoc verslag doet en deze van een ter plekke in elkaar geflanste, hijgerige commentaar voorziet (nooit langer dan 1:30). De reporter wil niet alleen verslag doen, hij wil situaties echt doorgronden. Hij wil welke ontwikkelingen überhaupt tot bepaalde gebeurtenissen hebben geleid – of misschien pas in de toekomst kunnen leiden. Niet alleen documenteren en verslag doen, maar ook doorgronden is zijn doel. De reporter wil actualiteit, verdieping en reflectie met elkaar verbinden. En dat kan het best in je eentje of, desnoods, als team van twee, zoals als bij de vermaarde Watergate-reporters Bob Woodward en Carl Bernstein van de Washington Post in 1972.

Schandalen aan het licht brengen en tegelijk de maatschappelijke werkelijkheid willen doorgronden, deze combinatie vind je al bij de legendarische “razende reporter” Egon Erwin Kisch (1885-1948). Hij was de eerste drager van deze titel en uitvinder van een image dat decennia’s later door Kermit de kikker in zijn Sesame Street News Flash nog in eer werd gehouden: trenchcoat, hoed en microfoon. In politiek roerige tijden werkte Kisch als reporter en schrijver in Praag en Berlijn. Hij was betrokken bij de onthulling van schandalen, zoals de ontmaskering van een Russische spion in het Oostenrijkse leger aan de vooravond van de eerste wereldoorlog, de overste Alfred Redl (een makkelijke prooi voor de Russische geheime dienst vanwege zijn verborgen gehouden homoseksualiteit). Maar Kisch was niet alleen een maker van nieuws maar ook een bevlogen beoefenaar van de reportage als verdieping, zoals in zijn Amerikaanse reisreportages van 1930 waarin hij de sociale ongelijkheid in de V.S. kritisch onder de loep nam (Ze dragen de ironische maar ook bewonderend bedoelde titel Paradies Amerika).

De reporter, zo laat Kisch zien, moet gebeurtenissen symptomatisch kunnen lezen. Hij moet achter de anekdote en achter het schandal de grotere verbanden kunnen opsporen en niet alleen de werkelijkheid beschrijven, maar ook de mechanismen erachter blootleggen.

Lemma’s:

• Marxist criticism
• Realism and naturalism
• Imitation
• Sociology of literature
• Point of view

Literaire teksten:

• Bret Easton Ellis. American Psycho (frag.)
• CASE STUDY: Douglas Coupland. Microserfs (frag.)